Seksuele opvoeding op school
Vorming en begeleiding voor leerlingen, leerkrachten en schoolteams.
Scholen willen het goed doen.
Soms betekent dat het inschakelen van een professional.
Veel scholen kiezen er gelukkig bewust voor om relationele en seksuele vorming op het programma te zetten. Dat is een belangrijke stap, want goede seksuele opvoeding ondersteunt de gezonde ontwikkeling van kinderen en jongeren.
Tegelijk brengt het vaak onzekerheden met zich mee voor leerkrachten.
Hoe bespreek je seksualiteit op een manier die echt werkt?
Hoe ga je om met een klas waar mogelijk slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag zitten?
Hoe praat je over grenzen en seksualiteit zonder te kwetsen, te schokken of te minimaliseren?
En hoe zorg je ervoor dat je uitleg niet alleen focust op risico’s, maar ook op relaties, genot, opwinding en respect?
Misschien nog belangrijker:
Hoe wil je dat je leerlingen later terugdenken aan hun seksuele opvoeding op school?
De meeste volwassenen die ik spreek herinneren zich seksuele opvoeding op school ongeveer zo:
De plek waar ze leerden hoe een condoom over een banaan moest, maar niet dat je het reservoir bovenaan moet dichtknijpen. (Tip: vraag deze gratis poster bij Sensoa aan)
De plek waar wel werd uitgelegd dat een penis in erectie gaat, maar niet dat een clitoris dat ook doet. En al helemaal niet dat die clitoris een stuk groter is dan dat ene zichtbare bolletje.
Genot, opwinding en grenzen? Dat vulvalippen, net als een scrotum, groter wordt tijdens de puberteit, ...
Daar werd meestal niet over gesproken.
De theorie in de lesjes seksuele opvoeding is er meestal wel. De goede bedoelingen ook. Wat ontbreekt is een aanpak die zowel wetenschappelijk klopt als menselijk voelt, zowel voor de leerling die al persoonlijke ervaringen heeft met seksualiteit, en de leerling die er nog niets van weet.
Dat is precies waar ik op inspring.
Ik ben Cindy Druyts, klinisch seksuoloog en spreker
Dankzij mijn werkervaring als klinisch seksuoloog en mijn verleden als therapeute met jongeren bij TEJO Antwerpen, vind ik het heel fijn om met een klas aan de slag te gaan met dat wat de wetenschap te vertellen heeft over seksualiteit en lichamelijke ontwikkeling, zodat ze niet nodeloos blijven rondlopen met dat knagende gevoel dat er echt iets mis is met hen. Indien de voornaamste kennis over seksualiteit van jongeren voornamelijk komt van porno zitten we met een probleem.
Ik werk zelf frequent met mensen die seksueel grensoverschrijdend gedrag hebben meegemaakt. Dat maakt dat ik een specialisatie heb ontwikkeld in traumageïnformeerd werken. Werken met (respect voor) grenzen is voor mij dus essentieel.
Ik werk op twee niveaus binnen een school. Je kan kiezen voor één formule of ze combineren.
Klassikaal
Interactieve relationele en seksuele vorming in klasverband, aangepast aan de leeftijd en de context van de klas. Na afloop koppel ik graag terug naar het schoolteam met adviezen die eenvoudig te implementeren zijn.
Directie en beleidsmakers
Scholen nemen meestal contact op wanneer ze merken dat een situatie rond seksualiteit, grenzen of online gedrag complexer is dan verwacht. Bijvoorbeeld wanneer:
• Er naaktbeelden of deepnudes van leerlingen circuleren
• Leerlingen elkaar onder druk zetten om beelden te sturen of te delen
• Er vermoedens zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen leerlingen
• Een incident in de klas voor veel onrust, schaamte of geruchten zorgt
• Leerkrachten onzeker zijn over hoe ze met een klas over een gevoelig onderwerp moeten praten
• De directie wil voorkomen dat situaties escaleren door een duidelijk beleid uit te werken
In zulke situaties help ik scholen om rust, duidelijkheid en een traumageïnformeerde aanpak te brengen, zowel voor de betrokken leerlingen als voor het schoolteam.
Twijfel je of een situatie ernstig genoeg is om hulp bij in te schakelen? Je mag altijd eerst even overleggen.
Stuur een mail naar cindykonektis@gmail.com
Niet elke school kan of wil meteen een seksuoloog inschakelen.
Gelukkig bestaat er ook degelijk gratis of goedkoop materiaal.
De Dokter Bea Show – seksuele opvoeding voor de lagere school - Sensoa vzw
Leeftijd: 9–12 jaar
Gratis lesmodules van Sensoa op basis van de Ketnetreeks De Dokter Bea Show.
Elke les start met een aflevering (±26 min) en wordt gevolgd door oefeningen, quizjes, reflectievragen en klasopdrachten.
De reeks bevat 16 modules over thema’s zoals puberteit, verliefdheid, grenzen, lichaam, gender, sociale media en seksualiteit.
Te gebruiken online of met doe-blaadjes in de klas.
Lesmateriaal zwangerschap en abortus – Fara vzw
Secundair onderwijs
Gratis lesmateriaal over kinderwens, tienerzwangerschap, abortus en anticonceptie.
Bevat lespakketten, casussen, educatieve spellen, video’s en getuigenissen die je meteen in de klas kan gebruiken.
UITGELICHT
Hét boek bij uitstek voor elke leerkracht die seksuele vorming wil geven
Een aanrader voor iedereen die seksuele vorming geeft aan jongeren. Het boek biedt acht concrete ingrediënten en praktische oefeningen om voorbij schaamte en risicodenken te gaan en jongeren te begeleiden naar een gezonde seksuele ontwikkeling.
De kracht van positieve seksualiteit van Sabine Meulenbeld (2023)
Hét boek bij uitstek indien je op een veilige manier de diversiteit van vulva's wil aantonen
Een boek dat op een krachtige en visuele manier laat zien hoe divers vulva’s werkelijk zijn. Ideaal om schaamte rond lichaamsbeeld te doorbreken en te begrijpen dat er geen ‘perfecte’ vulva bestaat.
A celebration of vulva diversity van Hilde Atalanta (2019)